
|
Fier
in rijzige gestalte, indrukwekkend in vertoon, trots
om de erve van het verleden en om de adel van weleer, waren de
Grenadiers door alle tijd de hechtste steun en toeverlaat van
hun Vorst en Vaderland.
Fiers de leur haute stature, de leur tenue imposante et plus
encore des nobles traditions de leur passé les Grenadiers furent
toujours, Dans l’histoire le plus ferme et le dernier soutien de
leur Prince et de leur Patrie.
Proud of their high stature, of their imposing dress and more on
their noble traditions of the past The Grenadiers were always,
In the history, the firmest and the last support of their Prince
and their Homeland
Vermelding door Prins van Hohenlohe
Het ontstaan
Op 08 mei 1837 werd een nieuw regiment opgericht met als
benaming :"Regiment van verenigde Grenadiersen Voltigeurs". Die benaming vloeide voort uit het feit dat men
bepaald had dat door de vereniging van de keurcompagnies van de
vierde bataljons van de linieinfanterieregimenten een
keurregiment zou worden gevormd bestaande uit Grenadiers en
voltigeurs dewelke er voor in de linieregimenten dienden Op 25
augustus 1838 overhandigde Z.M de Koning LEOPOLD I het vaandel
aan het regiment, eveneens in 1838 werd het regiment omgevormd
tot een keurregiment.
Het keurregiment 1839-1850
Oorsprong van de beremuts : Toen de granaat aanvankelijk bij de
infanterie werd ingevoerd, hadden de infanteristen een hoed als
hoofddeksel : een ronde met brede randen onder Lodewijk XIV, een
steek ten tijde van Lodewijk XV. Omdat hij bij het hanteren en
werpen van de granaten beide handen nodig had, droeg de
Grenadier zijn geweer dwars over de rug. Bij het werpen kwam
daardoor de
rand van het hoofddeksel regelmatig in contact met het bovenste
deel van het geweer. Dat stoorde de werper, sloeg zijn
hoofddeksel af en belemmerde de vlote afwikkeling van de
werphandelingen. Bijgevolg ging men er in alle legers dan ook
vrij snel toe over de hoed te vervangen door een smalle muts.
Vermits men, destijds al, al op de lichaamslengte lette, gaf men
deze muts een lange vorm. Men kwam bij de mijter , die o.a het
hoofddeksel van de Britse, Pruisische en Russische Grenadiers
was. Later
werd deze mijter in vele legers met berehuid bekleed. De
beremuts werd bij onze grenadiers omstreeks1845 ingevoerd wat
algauw samen met de granaat het symbool van het regiment werd !
In 1846 werd Z.K.H. de Hertog van Brabant( Leopold II) ingelijfd
bij het keurregiment. Dit was het begin van een traditie, die
wou dat het regiment in zijn rangen verschillende generaties
Koninklijke prinsen zou opvangen om ze een militaire opleiding
te geven.
Het Regiment Grenadiers 1850-1870
In 1850 kreeg het regiment een andere naam: regiment Grenadiers.
Het regiment bestond vanaf dan enkel uit Grenadiers. De
Voltigeurs waren overgegaan naar het inmiddels genaamde Regiment
Jagers-Karabiniers. In 1855 verliet Z.K.H de Hertog van
Brabant het regiment nadat hij op 21 juli 1855 benoemd
werd tot
Generaal Majoor. Van 1864 tot 1867 had België een
vrijwilligerskorps in Mexico belast met de verdeging van de
Keizerin Charlotte (dochter van Koning Leopold I) die gehuwd was
met de Keizer Maximiliaan. Aan het hoofd van dit korps stond een
Grenadier : luitenant Kolonel baron Graves van der Smissen. (
Meer over het Mexicaans avontuur bij de link geschiedenis
Carabiniers) In 1870 werd tengevolge van het Frans-Duits
conflict overgegaan tot een mobilisatie van het Regiment.
Het Koninklijke Regiment
Tijdens de regering van LEOPOLD I had het regiment de exclusieve
taak om te fungeren als wacht bij de Koninklijke Paleizen. Omdat
de politieke gevoelens kort na de omwenteling van 1830 nogal
gevoelig lagen, is de benaming van "Koninklijke Garde" nooit
officiëel erkend. Toch hielden de Grenadiers de wacht aan de
Koninklijke paleizen van 1839 tot 1914 !
Inlijving bij het Regiment van Z.K.H. Prins Boudewijn, Prins van
België
Prins Boudewijn Op 06 mei 1886 werd Z.K.H. Prins Boudewijn
ingelijfd als Onderluitenant bij de Grenadiers. Ter gelegenheid
van zijn eedaflegging werden alle straffen opgeheven en alle
manschappen ontvingen een extra toelage. De Prins verbleef tot
26 december 1888 in het regiment, waarna hij tot luitenant
benoemd werd en overging naar het Regiment Karabiniers. Hij was
dus ongeveer twee jaar en half bij de Grenadiers gebleven In
deze periode voerde hij actief het bevel over een peloton (het
1° van de 1° Cie van het 1°Bataljon.
Inlijving bij het Regiment van Z.K.H Prins Albert, Prins van
België
Prins Albert bij de GrenadiersPrins Albert kwam als
onderluitenant van de infanterie uit de Militaire School op 15
december 1892. Op zaterdag 17 december legde hij de eed af als
onderluitenant van het Regiment der Grenadiers in het bijzijn
van de Koning en de Koninklijke Familie. De Prins werd
aanvankelijk bij de 1°Cie van het 1°Bataljon aangehecht. Hij
verbleef in het regiment tot 1904 ! Hij verbleef er dus 12 jaar
!! In die tijd doorliep hij de volgende graden 26 dec 1894
Luitenant, 8 apr 1896 Kapt - Commandant, 25 jun 1899 Majoor, 25
juni 1902 Kolonel, 08 apr 1904 Generaal Majoor.
Vanaf juni 1893 deed ook in het Regt Grenadiers de Mausergeweer
zijn intrede. De invoering van dit wapen deed een en ander
verdwijnen. Tot dan toe hadden de Grenadiers namelijk de
infanteriesabel gedragen, die de linieinfanterie niet had ! In
1902 nemen de grenadiers hun intrek in een nieuwe kazerne
gelegen vlakbij bij de Naamse Poort te Brussel waar zich tot
1894 de karmelietengevangenis zich had bevonden. Met goedkeuring
van de Koning werd de kazerne "Prins Albert-kazerne" genaamd.
1909 Invoering van de dienstplicht
Door de wet van 14 december 1909 werden de lottrekking en de
vervanging afgeschaft. Het contingent werd van 1910 tot 1913
gevormd op basis van één man per familie. De duur van de
actieve dienst werd voorlopig op 20 maanden gehouden, maar er
werd voorzien dat hij 2 jaar na het in voege treden van deze
nieuwe beschikkingen tot 15 maanden zou teruggebracht
worden. De duur van de militaire verplichtingen bleef 13
jaar.
Invoering van het machinegeweer
In 1913 werd de Maxim 1911 in gebruik genomen, per Regiment werd
er een compagnie van zes stuks opgericht. Uit
besparingsoverwegingen ( bestond toen reeds al) verkoos men ,
deze tuuigen door honden te laten trekken; daartoe werden er
40 honden per compagnie voorzien.
1914-1918
De Grenadiers ontmoeten de gruwel van de oorlog
net zoals de Karabiniers tijdens de uitvallen van Antwerpen, Om
de druk op in het zuiden geallieerd front van Fransen en Britten
te verlichten werd er overgegaan tot offensieve uitvallen vanuit
de vestiging ANTWERPEN. De eerste uitval (de vuurdoop)
gebeurde op 24-26 augustus nabij Ellewijt en Schiplaken.
Het effect van het offensief was er ; de Duitsers waren
verplicht een gedelte van hun versterkingen naar het naar
noorden te richten. Maar de eerste vuurdoop vroeg ook een hoge
prijs.Na de uitval werd er gehergoepeerd op ANTWERPEN, tussen
09-13 september werd er een tweede uitval uitgevoerd, maar
na 40 dagen (04aug -13sep1914) van moeilijke , pijnlijke
ervaringen en gevechten nabij Schiplaken en Wakkerzeel warend de
Regimenten sterk uitgedund. Tussen 26-29 september kwam er nog
een derde uitval, gevolgd door de belegering van ANTWERPEN. De
forten en schansen werden zonder verpozen bestookt door de
Duitse zware Artillerie. Op 29 september werd dan ook besloten
ANTWERPEN op te geven en de strijd te verplaatsen naar
VLAANDEREN.TERVAETEIn de nacht van 08/09 oktober 1914
begon de terugtocht naar de IJZER. Bitter was de terugtocht van
het veldleger uit Antwerpen. De soldaten 'sjokten' met natte
uniformen en zware bepakkingen, moe, haveloos, en vuil, zonder
precieze informaties tesamen met de tioenduizenden vluchtelingen
! Het regende overvloedig. De marsen waren lang en koud, tochten
van meer dan acht uren, zonder eten, kapotte schoenen....
Omstreeks 10 Oktober bereikte het Regiment DIKSMUIDE. De
slag aan de Yzer moest nog beginnen.
Vanaf 18 oktober 1914 beukten de Duitse Korpsen krachtig op de
Belgische stellingen nabij de Kust. 21/22 Oktober Tervaete
! ..Tervaete!.... Tervaete! ...... De nacht was koud en kil, er
heerste een verdachte stilte. Gebruik makend van de duisternis
waren er twee en half batalons Duitse Infanterie over de Yzer
geraakt, 's morgens bij dageraad brak de hel los. Het 1°en
2° Grenadiers leverden
er een verbeten strijd, samen met de Karabiniers. Majoor
d'Oultremont Commandant van het 2° Gr liet er zelf het leven
bij. De regimenten Grenadiers werden er danig gedecimeerd
,dat men noodgedwongen beide regimenten moest samenvoegen tot
een Regiment nl het 1°. Doch de Duitse aanval stokte mede door
een slimme list van een sluiswachter : Karel Cogge, was werkman
en later toezichter bij de Noordwatering te Veurne.
Vanuit deze ervaring gaf hij aan de militaire overheid de
technische bijzonderheden voor de inundatie van de IJzervlakte
die in het najaar 1914 tegen de Duitse troepen werd uitgevoerd.
Ter plaatse verstrekte hij ook de richtlijnen voor de
onderwaterzetting. Op 30 oktober werd de Yzervlakte onder water
gezet en moest de Duitse Bevelhebber noodgedwongen terugtrekken
op de oostelijke oever. Vanaf dan stabiliseert zich de situatie
, de stellingenoorlog is begonnen.
STEENSTRAETE (22april1915)
Na de Yzerslag is het Belgisch leger opgesteld vanaf de
Yzermonding te Nieuwpoort tot aan de Yperlee te Ieper waar
het aansluit op de Franse Sector die het noorden van Ieper
beschremden, de Franse sector sloot aan op het Engels Front die
de Ypres Saillant vormen.
In het voorjaar van 1915 dreven de Duitsers hun inspanningen op
en er werd reeds een eerste slag om Ieper gevoerd.Vanaf 22april
begon de 2°slag om Ieper en werd STEENSTRAETE voor eeuwig in ons
collectief geheugen gegrift als de plaats waar voor het eerst
gifgas werd gebruikt tijdens een oorlogvoering, een nieuwe
dimensie in de oorlogsvoering was begonnen.
Op 22 april houdt de Belgische 6de Divisie, de oostelijke
flank van het Belgische front, namelijk van Noordschoote tot 200
meter ten noorden van de brug van Steenstraat. Daarop sluiten de
Franse van de 87ste Territoriale Divisie en de 45ste Afrikaanse
Divisie aan, en vervolgens de Canadese Divisie van het 11de
Britse Korps, tegenover Poelkapelle, De Belgische 6de Divisie
bestaat uit het 1ste en 2de Karabiniers en de Grenadiers. De
Grenadiers bezetten de uiterst rechtse positie, met 1
bataljon in de frontlinie, 1 bataljon van wacht ter hoogte van
Zuidschote en 2 bataljons op rust te Oostvleteren. De
Karabiniers bevinden zich te Noordschote en op het kanaal
Yperlee.Omstreeks 1730Hr op die bewuste 22april ontketenden de
Duitsers een artillerieaanval op het front Bikschote-Langemark.
Het waren de Fransen , zuid van Steenstaet die het slachtoffer
werden van het nieuwe ingezette wapen : blikken chloorgas ! De
gunstige noorderwind dreef de geelgroene gaswolk over de grond
naar de Franse stellingen. De Fransen bedwelmd en verrast door
deze actie verlieten hun stellingen, alzo konden de Duitsers het
kruispunt te Steenstraet innemen en doorstoten tot ter hoogte
van Lizerne. Er was nu een gaping van 8KM front. De Grenadiers
houden stand en krijgen er versterking van de Karibiniers,
op 23 april voeren de Grenadiers, samen met een bataljon
Karabiniers onder bevel van Majoor Richard een tegenaanval uit
en het gehucht Lizerne wordt heroverd. Ook de Fransen en
Canadezen voeren de volgende dagen moeizame tegenaanvallen, en
langzaam worden de Duitsers teruggeworpen.Vanaf 15 mei is de
gaping volledig terug dicht, dankzij het verzet van de
Grenadiers en Karabiniers die de catastrofe van een Duitse
penetratie hadden vermeden. Op kerstavond 1916 wordt het
Regiment der Grenadiers terug ontdubbeld in het 1ste en 2de
Regiment Grenadiers.
PASSENDAELE
Tijdens het bevrijdingsoffensief van 1918 worden de Grenadiers
ingezet ter hoogte van Passendaele, Paeschendaele wordt omringd
door een aantal hoogtes, dewelke door de Duitsers werden
gerbuikt voor hun vernietigende artillerievuren tijdens de
oorlog.
Vanaf 28 sept 1918 vallen de Belgen aan met de legergroep
"VLAANDEREN" olv van ZM Koning Albert I. De aanval wordt ingezet
op 28 september en dezelfde dag bereikt het 2de Grenadiers zijn
objectief: Passendale (eindobjectief van de Derde Slag om Ieper
in 1917, uitgevochten door de Britten, veroverd na onmenselijke
verliezen en terug prijsgegeven tijdens
het Duitse Voorjaaroffensief). Op 29 september bevindt het 2de
Grenadiers zich als eerste Belgisch regiment op de Duitse "Flandern-stellung".
Na 4 jaar verbeten strijd is men uit het IJzerbekken en
domineert men het Leiebekken.Op de elfde dag van de elfde maand
op het ellfde uur van 1918 zwegen de wapens en was den Grooten
oorlog voorbij, doch die zelfde morgen, in de nacht van
10/11november sneuvelden er nog Grenadiers te Eke,
waarschijnlijk zijn zij de laatste Belgische militairen die de
hoogste prijs betaald hebben.
1940
Bij het uitbreken van de vijandelijkheden op 10 mei 1940
bevinden het 1° Grenadiers zich te Tessenderlo , terwijl het
2°Grenadiers de brug van Kanne verdedigt. Vanaf zijn stelling
aan het Albertkanaal zal het deelnemen aan de 18daagse veldtocht
om vervolgens de KW-linie te vervoegen in de streek van Aarshot
Lier. Vervolgens werd het Kanaal Gent-Terneuzen bezet ten westen
van Zelzate ,om van daaruit aan het afleidingskanaal te Adegem
te vechten. De laatste stelling is Rumbeke, waar de de
Grenadiers op 27 mei nog verwoed slag leveren met de Duitsers ,
die er niet in slagen om de Grenadierslinies te doorbreken. Te
Rumbeke zullen de Grenadiers het laatste stukje vrij België
verdedigen tot het bittere einde. In de nacht van 27 op 28 mei
worden de vijandelijkheden afgebroken tengevolge van de
capitualitie van België.
Tijdens de bezetting wordt vanaf jun 1940 in het geheim de
Regimentshergroepering der Grenadiers" opgericht die een van de
eerste componenten van het "Geheim Leger" zal zijn en een zware
tol zal betalen aan de Nazi repressie. Andere Grenadiers
waaronder Maj SBH Piron, vinden elkaar terug bij de Belgische
strijdkrachten in Engeland en bereiden zich voor om ons land te
bevrijden.
Gedenk de 1868 Grenadiers die het leven lieten tijden beid e
wereldoorlogen.
Na 1945
wederopgericht in 1946, verblijft het 1°Regt Grenadiers in
Duitsland, waar het achtereenvolgens
te Büren, aken, en sedert 1951 te Soest verbleef. Vanaf 1960
wordt de overgang gemaakt van infanterie te voet naar Ps
Infanterie In 1960 leverden de Grenadiers eveneens Mars Cie's
voor Kongo. Deze Cie's hadden als opdracht de handhaving van de
orde en bescherming en de evacuatie van landgenoten te
verzekeren, na de onlusten ten gevolge van de Kongolese
onafhankelijkheid. Ook in 1961 worden er Mars Cie's ingezet te
Rwanda-Burundi. Van 1960 tot 1969 worden de Grenadiers uitgerust
met de M75, vanaf 1969 doet de AMX zijn intrede tot 1985 ! Vanaf
1985 wordt de AIFV ingevoerd. Begin de jaren negentig beginnen
de geruchten over de terugtrekking van de Belgische
Strijdkrachten Duitsland door te sijpelen tot in het Regt.
Wanneer het gerucht officiëel bevestigd wordt, worden er
verwoede pogingen gedaan om het bestaan van dit Koninklijk
traditierijk regiment te vrijwaren. Desondanks alle pogingen
gaat het Regiment op 26 sept 1992 definitief over naar de
Reserve en worden de tradities overgeheveld naar het Regt
Carabiniers-Prins Boudewijn-Grenadiers. Erger nog, in 1994 wordt
het 1°Gr ook in de reserve ontbonden.
Grenadiersmonumenten
Soest anno 2003
 |
 |